Skip to content

Waarom het moederschap met ADHD soms zoveel energie kost

Ik hield alle ballen hoog. Tenminste, dat dacht ik. Totdat ik besefte hoeveel energie het mij eigenlijk kostte om gewoon een dag door te komen. Pas toen ik op mijn 32e de diagnose ADHD kreeg, begon ik te begrijpen waarom het moederschap mij soms zo overweldigde.

Daar zat ik dan, aan de keukentafel

Met mijn drie geweldige kinderen om me heen. De een had een vraag, de ander wilde iets laten zien en ondertussen moest ik nog koken, opruimen en de tafel dekken.

Een gewone middag in een gezin met drie kinderen. Maar in mijn hoofd was het allesbehalve rustig.

Ik probeerde te bedenken wat ik als eerste moest doen, terwijl mijn aandacht alweer naar iets anders werd getrokken. Ik liep naar de keuken om iets te pakken, zag daar iets liggen dat opgeruimd moest worden en vergat vervolgens waarvoor ik eigenlijk naar de keuken was gelopen.

En ondertussen hoorde ik steeds weer: “Mama!”

Ik voelde de spanning in mijn lijf oplopen. Mijn hoofd zat vol en ik merkte dat ik steeds minder kon hebben. Terwijl ik juist zo graag die geduldige, aanwezige moeder wilde zijn.

Het gekke was dat ik precies wist wat er moest gebeuren. Ik wist dat structuur belangrijk was en dat het huishouden makkelijker zou worden als ik dingen beter bijhield. Ook wist ik dat ik rustiger zou reageren als ik zelf meer rust had.

Maar hoe?

Waarom lukte het me niet om datgene wat ik zo goed begreep, ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen?

Aan de buitenkant leek er weinig aan de hand

Uiteindelijk besloot ik hulp te zoeken. Ik ging naar de huisarts en vroeg of er iemand thuis met mij mee kon kijken. Want uitleggen waar ik tegenaan liep, kon ik prima. Ik kon precies vertellen wat er gebeurde en wat het met me deed.

Maar ik wilde dat iemand het ook echt zag.

Er kwam een hulpverlener bij ons thuis en er werd videobegeleiding ingezet. Gewone dagelijkse momenten met mijn kinderen werden gefilmd.

Toen we de beelden terugkeken, gebeurde er iets wat me ontzettend raakte.

Op de beelden leek het eigenlijk best goed te gaan. Ik reageerde op mijn kinderen, was met ze bezig en deed wat er van mij werd verwacht.

Maar ik wist hoe anders ik me op dat moment vanbinnen had gevoeld.

De onrust, het voortdurend schakelen, de moeite om mijn aandacht erbij te houden en de overprikkeling die zich steeds verder opbouwde.

Het was alsof ik naar twee verschillende werkelijkheden keek: wat de buitenwereld zag en wat ik zelf ervaarde.

En toen stelde de hulpverlener ineens de vraag:

“Zou het kunnen dat je ADD hebt?”

ADHD? Ik?

Eerlijk gezegd wist ik op dat moment nauwelijks wat ADD precies inhield.

Natuurlijk had ik weleens van ADHD gehoord. Maar ik associeerde het vooral met drukke kinderen die moeilijk stil konden zitten.

Niet met mezelf.

Toch bleef die vraag door mijn hoofd spoken. Want ergens voelde ik dat er misschien iets in zat.

Ik had altijd al moeite gehad met bepaalde dingen. Overzicht houden, structuur aanbrengen, mijn aandacht verdelen en vooral het volhouden van routines.

Maar ik had nooit bedacht dat daar misschien een verklaring voor was.

Ik dacht vooral dat ik beter mijn best moest doen.

En geloof me, dat deed ik ook. Steeds opnieuw.

Waarom leek het andere moeders wel te lukken?

Wat ik misschien nog wel het moeilijkst vond, was de vergelijking met andere moeders.

Moeders die hun huishouden op orde leken te hebben. Die overzicht hadden over schoolactiviteiten, afspraken en alle dagelijkse verplichtingen.

En ik?

Ik was regelmatig dingen kwijt, vergat afspraken of raakte alweer achter met het huishouden, terwijl ik net zo hard mijn best had gedaan om alles op orde te krijgen.

Soms begon ik vol goede moed aan een nieuwe planning. Kocht ik een agenda, maakte ik lijstjes en dacht ik: nu gaat het me lukken!

Een paar dagen later was ik het overzicht alweer kwijt.

Wat ik toen nog niet begreep, was dat ADHD invloed kan hebben op je executieve functies. Dat zijn vaardigheden die je helpen om bijvoorbeeld te plannen, organiseren, taken te starten en af te maken en je aandacht te reguleren.

Precies de vaardigheden waar je als moeder de hele dag een beroep op doet.

En hoe meer taken en verantwoordelijkheden erbij kwamen, hoe duidelijker ik merkte dat ik vastliep.

Niet omdat ik mijn kinderen niet belangrijk vond.

Juist omdat ik het zo graag goed wilde doen.

Toen kreeg ik de diagnose ADHD

Via de huisarts werd ik doorverwezen naar ADHD Centraal.

Dat traject was niet helemaal eenvoudig. Door alles wat ik in mijn leven had meegemaakt, was het lastig om onderscheid te maken tussen ADHD en klachten die mogelijk voortkwamen uit langdurige stress.

Er werd voorgesteld om medicatie te proberen.

En dat bracht iets wat ik nooit eerder had ervaren: rust.

Niet voortdurend afgeleid worden door alles om me heen. Een taak kunnen uitvoeren zonder dat het me ontzettend veel energie kostte. Niet na iedere planningstaak volledig overprikkeld zijn.

Ik kon gewoon doorgaan.

Dat was zo’n bijzondere ervaring. Al vond ik het leven ineens ook behoorlijk saai, hahaha.

Uiteindelijk kreeg ik de diagnose ADHD, gecombineerd beeld.

En ineens vielen er zoveel puzzelstukjes op hun plek.

Een diagnose veranderde niet wie ik was, maar wel hoe ik naar mezelf keek

Na mijn diagnose begon ik me steeds meer te verdiepen in ADHD en neurodiversiteit. Hoe meer ik las, hoe meer ik mezelf herkende.

Dingen die ik jarenlang als persoonlijke tekortkomingen had gezien, begonnen ineens een andere betekenis te krijgen.

Ik was niet simpelweg chaotisch of ongemotiveerd. Mijn brein had op bepaalde gebieden meer ondersteuning nodig.

Maar dat besef bracht ook emoties met zich mee.

Want als je jarenlang hebt geprobeerd jezelf aan te passen aan wat er van je verwacht wordt, laat je dat niet zomaar los.

Ik moest opnieuw ontdekken wie ik eigenlijk was, los van alle verwachtingen die ik mezelf had opgelegd.

Ook als moeder.

Hoeveel van mijn energie ging eigenlijk naar het proberen te voldoen aan een beeld van hoe een goede moeder zou moeten zijn? En hoeveel ruimte gaf ik mezelf om het op mijn eigen manier te doen?

Ik moest eerst mezelf leren begrijpen

Mijn zoektocht stopte niet bij de diagnose.

Na verschillende soorten ADHD-medicatie kreeg ik te veel last van bijwerkingen en raakte ik uiteindelijk volledig overbelast.

Samen met mijn coach besloot ik dat het tijd was om dieper te kijken.

Ik werd doorverwezen naar de specialistische GGZ, waar ik onder andere traumatherapie, EMDR en cognitieve gedragstherapie kreeg. Later pakte ik de ADHD-coaching weer op.

Dat werd een belangrijk onderdeel van mijn persoonlijke ontwikkeling.

Want niet alles waar ik tegenaan liep, kwam door mijn ADHD. Ook mijn ervaringen uit het verleden, langdurige stress en de manier waarop ik had geleerd met mezelf om te gaan, speelden een rol.

Langzaam begon ik mezelf beter te begrijpen.

En daarmee veranderde ook mijn kijk op het moederschap.

Mijn kinderen hebben geen perfecte moeder nodig

Vroeger dacht ik dat ik vooral beter moest worden in plannen, organiseren en structuur aanbrengen.

En natuurlijk zijn dat belangrijke vaardigheden. Zeker wanneer je kinderen hebt.

Maar inmiddels weet ik dat ik mezelf niet hoef te veranderen in iemand die ik niet ben.

Ik mag zoeken naar manieren die bij mij passen.

Dat betekent niet dat ik alles maar op zijn beloop laat. Mijn kinderen hebben net zo goed behoefte aan duidelijkheid, voorspelbaarheid en grenzen.

Alleen hoeft de manier waarop ik dat organiseer niet hetzelfde te zijn als bij een ander gezin.

Soms betekent dat dingen visueel maken, routines vereenvoudigen of hulp vragen. En soms betekent het accepteren dat niet alles op één dag hoeft.

Wat ik vooral heb moeten leren, is mijn eigen overprikkeling herkennen.

Want als mijn hoofd vol zit, merk ik dat ook in mijn reacties naar mijn kinderen. Dan kan een gewone vraag ineens te veel voelen.

Niet omdat die vraag verkeerd is, maar omdat ik op dat moment weinig ruimte meer heb om iets te verwerken.

Ik vind het belangrijk om daar verantwoordelijkheid voor te nemen. Om mijn kinderen uit te leggen wat er gebeurt en, wanneer dat nodig is, mijn excuses aan te bieden.

Ook dat hoort voor mij bij opvoeden.

Wat ik andere moeders met ADHD wil meegeven

Als ik terugkijk naar die moeder aan de keukentafel, zie ik vooral iemand die ontzettend haar best deed.

Iemand die veel van haar kinderen hield, maar zichzelf steeds verder voorbijliep.

Die dacht dat ze gewoon beter moest plannen, consequenter moest zijn en meer discipline moest hebben.

Terwijl ze eigenlijk behoefte had aan begrip, passende ondersteuning en ruimte om te ontdekken wat voor haar werkte.

En dat is precies wat ik andere moeders gun.

Dat je niet voortdurend hoeft te vechten tegen jezelf. Dat je mag onderzoeken waarom bepaalde dingen zoveel energie kosten. Dat je hulp mag vragen, ook als het aan de buitenkant allemaal prima lijkt te gaan.

En dat je mag ontdekken welke vorm van structuur, opvoeden en leven bij jou én je kinderen past.

ADHD verdwijnt niet zodra je moeder wordt. De verantwoordelijkheden worden vaak juist groter.

Maar wanneer je jezelf beter leert begrijpen, kun je ook andere keuzes gaan maken. Keuzes die niet alleen beter aansluiten bij wat je kinderen nodig hebben, maar ook bij wat jij nodig hebt.

Mijn reis begon met de vraag waarom het me maar niet lukte om alle ballen hoog te houden. Inmiddels vraag ik me steeds vaker af: welke ballen moet ik eigenlijk zelf blijven vasthouden?

En misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen die het moederschap mij heeft geleerd.

Raisa van Willigenburg is moeder van drie kinderen, ambulant begeleider en ADHD-coach. Vanuit haar persoonlijke ervaringen en professionele achtergrond zet zij zich in voor meer begrip en passende ondersteuning voor mensen met ADHD.

Herken je jezelf?

Herken je jezelf of iemand in je omgeving in dit verhaal? Je hoeft er niet alleen mee aan de slag. Bij KCAA kun je terecht voor Coaching en verschillende Trainingen en Activiteiten rondom AD(H)D, Autisme en andere Neurodivergente kenmerken.

Wil je weten wat bij jou past? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.

Heb jij een onderwerp waar we over moeten schrijven?

Sommige onderwerpen verdienen wat extra aandacht. Misschien loop jij ergens tegenaan, heb je een vraag waar je graag meer over wilt lezen of is er een onderwerp rondom AD(H)D en Autisme dat volgens jou meer aandacht verdient.

Heb je een idee voor een gastblog? Deel het met ons. Dat kan een onderwerp zijn waar je zelf ervaring mee hebt, iets waar je nieuwsgierig naar bent of een thema waarvan je denkt: hier zouden meer mensen iets aan hebben.

Wie weet zie je jouw idee binnenkort terug op onze website.

Dit verhaal overnemen

Een blog van KCAA delen op je eigen website, nieuwsbrief of social media? Graag! Laat het ons even weten en vermeld KCAA als bron. Zo kunnen we samen kennis en herkenning rondom AD(H)D en Autisme verder verspreiden.

Wil je een blog volledig overnemen op je eigen website? Neem dan eerst even contact met ons op. Zo kunnen we goede afspraken maken over bronvermelding en voorkomen we dat dezelfde tekst op meerdere websites verschijnt, wat niet ideaal is voor de vindbaarheid in zoekmachines en AI-zoekresultaten.