Wanneer wordt alles te veel? Overprikkeling en je energiebalans

Het geluid van de televisie. Een bericht op je telefoon. Iemand die iets aan je vraagt. Een lamp die net iets te fel is. Een drukke ruimte. Een onverwachte verandering in je planning.

Los van elkaar lijken het misschien kleine dingen. Maar soms stapelen ze zich op. En ineens is het te veel.

Overprikkeling komt niet altijd ineens

Veel mensen denken bij overprikkeling aan een duidelijk moment waarop alles omslaat. Maar vaak begint het veel eerder.

Je merkt misschien dat je sneller geïrriteerd raakt. Dat je minder goed kunt nadenken. Dat gesprekken moeilijker worden. Dat je behoefte krijgt om alleen te zijn.

Soms herken je pas achteraf wat er gebeurde.

Gedurende de dag kunnen allerlei prikkels zich opstapelen. Als je ondertussen gewoon doorgaat, merk je misschien pas wanneer je thuiskomt hoeveel je eigenlijk hebt verwerkt.

Prikkels zijn meer dan geluid, geur licht en tast

Prikkels komen niet alleen van buitenaf.

Ook gedachten, emoties, verwachtingen en sociale situaties kunnen veel vragen.

Een afspraak kan bijvoorbeeld niet alleen energie kosten vanwege het gesprek zelf. Misschien ben je vooraf al bezig met wat er gaat gebeuren. Tijdens het gesprek probeer je goed te luisteren en te reageren. Achteraf denk je na over wat er gezegd is.

Dat alles telt mee.

Wat gebeurt er als je grens bereikt?

Dat verschilt per persoon.

Misschien trek je je terug. Misschien word je stiller of juist emotioneler. Misschien raak je geïrriteerd of lukt het niet meer om helder na te denken.

Sommige mensen merken vooral dat ze niets meer willen. Anderen krijgen juist behoefte aan beweging, geluid of andere prikkels.

Er is dus geen vaste manier waarop overprikkeling eruitziet.

Je grens eerder leren herkennen

Een belangrijke stap kan zijn om te leren herkennen wat er gebeurt vóórdat het te veel wordt.

Welke signalen merk je bij jezelf?

Word je sneller afgeleid? Gaat je hoofd sneller? Krijg je hoofdpijn? Word je stiller? Heb je meer moeite met praten? Of merk je dat kleine dingen ineens enorm veel moeite kosten?

Door die signalen eerder te herkennen, ontstaat er misschien ruimte om iets aan te passen.

Een pauze nemen. Een rustige plek zoeken. Een afspraak anders plannen. Minder tegelijk doen. Of simpelweg accepteren dat je op dat moment even niets meer hoeft.

Wat werkt voor jou?

Er bestaat geen standaardoplossing tegen overprikkeling.

Wat iemand nodig heeft, hangt af van de persoon, de situatie en het soort prikkels.

Bij KCAA onderzoeken we samen waar jouw belasting vandaan komt en wat je nodig hebt om daar beter mee om te gaan. Soms betekent dat praktische aanpassingen. Soms gaat het om beter leren herkennen van je grenzen. En soms om anders kijken naar de verwachtingen die je aan jezelf stelt.

Niet iedere prikkel hoeft weg!

Het gaat erom dat je leert begrijpen wat jouw brein nodig heeft om in balans te blijven.